Hướng dẫn hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong đơn vị xây lắp

Sau khi hoàn thành công trình, kế toán doanh nghiệp xây lắp sẽ thực hiện tổng hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm. Bài viết này mình xin chia sẻ với các bạn cách hạch toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong đơn vị xây lắp.

1. Tài khoản sử dụng

Tài khoản kế toán sử dụng TK 154 – Chi phí sản xuất, kinh doanh dở dang

Nội dung và kết cấu của tài khoản này như sau:

  • Bên Nợ:

– Các chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sử dụngmáy thi công, chi phí sản xuất chung phát sinh trong kỳ liên quan đến giá thành sản phẩm xây lắpcông trình, hoặc giá thành xây lắp theo giá khoán nội bộ.

– Các chi phí nguyên liệu, vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sử dụngmáy thi công, chi phí sản xuất chung phát sinh trong kỳ liên quan đến sản xuất sản phẩm côngnghiệp và dịch vụ, lao vụ khác.

– Giá thành xây lắp của nhà thầu phụ hoàn thành bàn giao cho nhà thầu chính chưa đượcxác định tiêu thụ trong kỳ kế toán.

  • Bên Có:

– Giá thành sản phẩm xây lắp hoàn thành bàn giao (từng phần, hoặc toàn bộ, hoặc nhập khothành phẩm chờ tiêu thụ).

– Giá thành thực tế của sản phẩm đã chế tạo xong nhập kho hoặc chuyển đi bán.

– Chi phí thực tế của khối lượng lao vụ, dịch vụ đã hoàn thành cung cấp cho khách hàng.

– Giá thành xây lắp của nhà thầu phụ hoàn thành bàn giao cho nhà thầu chính được xác địnhtiêu thụ trong kỳ kế toán.

– Trị giá phế liệu thu hồi, giá trị sản phẩm hỏng không sửa chữa được.

– Trị giá nguyên liệu, vật liệu, hàng hoá gia công xong nhập lại kho.

  • Số dư bên Nợ:

– Chi phí sản xuất kinh doanh còn dở dang cuối kỳ (sản xuất xây lắp, công nghiệp, dịch vụ).

– Giá thành xây lắp của nhà thầu phụ hoàn thành bàn giao cho nhà thầu chính chưa được xác định tiêu thụ trong kỳ kế toán.

  • Tài khoản 154 có 4 tài khoản cấp 2:

TK 1541 – Xây lắp: Dùng để tập hợp chi phí, tính giá thành sản phẩm xây lắp và phảnánh giá trị sản phẩm xây lắp dở dang cuối kỳ (kể cả của nhà thầu phụ chưa được xác định tiêu thụtrong kỳ kế toán).

TK 1542 – Sản phẩm khác: Dùng để tập hợp chi phí, tính giá thành sản phẩm khác vàphản ánh giá trị sản phẩm khác dở dang cuối kỳ (các thành phẩm, cấu kiện xây lắp…).

TK 1543 – Dịch vụ: Dùng để tập hợp chi phí, tính giá thành dịch vụ và phản ánh chi phídịch vụ dở dang cuối kỳ.

TK 1544 – Chi phí bảo hành xây lắp: Dùng để tập hợp chi phí bảo hành công trình xâydựng, lắp đặt thực tế phát sinh trong kỳ và giá trị công trình bảo hành xây lắp c.n dở dang cuốikỳ.

Sản phẩm xây lắp không phải làm thủ tục nhập kho mà chỉ làm thủ tục nghiệm thu bàn giaođưa vào sử dụng. Tuy nhiên, trong trường hợp sản phẩm xây lắp đã hoàn thành nhưng chờ tiêuthụ như xây nhà để bán hoặc sản phẩm đó hoàn thành nhưng chưa bàn giao, cũng được coi làsản phẩm được nhập kho thành phẩm (TK155 – Thành phẩm).

2. Phương pháp hạch toán

– Căn cứ vào kết quả Bảng phân bổ vật liệu cho từng công trình, hạng mục công trình, ghi:

Nợ TK 154 (1541) – chi tiết cho từng công trình, hạng mục công trình

Có TK 621 – Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp

– Căn cứ vào kết quả Bảng phân bổ chi phí nhân công trực tiếp (kể cả chi phí nhân côngthuê ngoài) cho từng công trình, hạng mục công trình, ghi:

Nợ TK 154 (1541) – chi tiết cho từng công trình, hạng mục công trình

Có TK 622 – Chi phí nhân công trực tiếp

– Căn cứ vào Bảng phân bổ chi phí sử dụng máy thi công (chi phí thực tế ca máy) tính chotừng công trình, hạng mục công trình, ghi:

Nợ TK 154 (1541) – chi tiết cho từng công trình, hạng mục công trình

Có TK 623 – Chi phí sử dụng máy thi công

– Căn cứ vào Bảng phân bổ chi phí sản xuất chung tính cho từng công trình, hạng mục côngtrình, ghi:

Nợ TK 154 (1541) – chi tiết cho từng công trình, hạng mục công trình

Có TK 627 – Chi phí sản xuất chung

Lưu ý: Chi phí chung được tập hợp bên Nợ TK 1541 – Xây lắp chỉ bao gồm chi phí chung phát sinh ở đội nhận thầu hoặc công trường xây lắp. Còn chi phí quản lý doanh nghiệp xây lắp (là một bộ phận của chi phí chung) được tập hợp bên Nợ TK 642 – Chi phí quản lý doanh nghiệp. Chi phí này sẽ được kết chuyển vào bên Nợ TK 911 – Xác định kết quả hoạt động kinh doanhtham gia vào giá thành toàn bộ của sản phẩm xây lắp hoàn thành và bán ra trong kỳ.

– Cuối kỳ kế toán, căn cứ vào giá thành sản xuất sản phẩm xây lắp thực tế hoàn thành đưađi tiêu thụ (bàn giao từng phần hoặc toàn bộ cho Ban quản lý dự án – bên A):

+ Trường hợp tiêu thụ, bàn giao cho bên A, ghi:

Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán

Có TK 154 (1541 – Xây lắp)

+ Trường hợp sản phẩm xây lắp hoàn thành chờ tiêu thụ (xây dựng nhà để bán…) hoặc sảnphẩm xây lắp hoàn thành nhưng chưa bàn giao, ghi:

Nợ TK 155 – Thành phẩm

Có TK 154 (1541 – Xây lắp)

– Đối với giá trị xây lắp giao cho nhà thầu phụ thực hiện:

+ Căn cứ vào giá trị của khối lượng xây lắp do nhà thầu phụ bàn giao chưa được xác định làtiêu thụ trong kỳ kế toán, ghi:

Nợ TK 154 (1541 – Xây lắp) (mở 1 thẻ theo dõi riêng)

Nợ TK 133 (1331) – nếu được khấu từ thuế GTGT

Có TK 111, 112, 331

+ Khi khối lượng xây lắp do nhà thầu phụ thực hiện được xác định là tiêu thụ, ghi:

Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán

Có TK 154 (1541 – Xây lắp): giá trị khối lượng xây lắp do nhà thầu phụ thực hiện

+ Đối với giá trị của khối lượng xây lắp do nhà thầu phụ bàn giao được xác định là tiêu thụngay trong kỳ kế toán, ghi:

Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán

Nợ TK 133 (1331) – nếu được khấu từ thuế GTGT

Có TK 111, 112, 331

– Trường hợp doanh nghiệp xây lắp thực hiện giao khoán khối lượng xây lắp, tư vấn, thiếtkế cho các xí nghiệp hoặc đội, công trường xây dựng trực thuộc được phân cấp quản l. tài chínhvà tổ chức bộ máy kế toán riêng (gọi là đơn vị nhận khoán nội bộ):

+ Ở đơn vị cấp trên:

Để hạch toán quá trình giao khoán và nhận sản phẩm xây lắp giao khoán hoàn thành, kếtoán sử dụng TK 1362 – Phải thu về giá trị khối lượng xây lắp giao khoán nội bộ. Tài khoản nàyphản ánh toàn bộ giá trị tạm ứng về vật tư, vốn bằng tiền, khấu hao TSCĐ… cho các đơn vị cấpdưới để thực hiện khối lượng xây lắp giao khoán nội bộ; và giá trị khối lượng xây lắp hoàn thànhnhận bàn giao của các đơn vị nhận khoán.

Đơn vị cấp trên có thể giao khoán cho các đơn vị cấp dưới toàn bộ giá trị của công trình,hạng mục công trình, khối lượng xây lắp; hoặc chỉ giao khoán phần chi phí nhân công của giá trịkhối lượng xây lắp.

Trường hợp đơn vị nhận khoán không được phân cấp hạch toán kế toán riêng để theo dõitình hình thực hiện hợp đồng khoán nội bộ, đơn vị cấp trên không sử dụng TK 1362 – Phải thu vềgiá trị khối lượng xây lắp giao khoán nội bộ, mà sử dụng TK141 – Tạm ứng để theo dõi về tạmứng và thanh quyết toán giá trị khối lượng xây lắp nhận khoán cho đơn vị nội bộ.

* Khi doanh nghiệp tạm ứng cho đơn vị cấp dưới để thực hiện giá trị khối lượng xây lắpnhận giao khoán, căn cứ hợp đồng giao khoán nội bộ và các chứng từ có liên quan, ghi:

Nợ TK 136 (1362 – Phải thu về giá trị khối lượng xây lắp giao khoán nội bộ)

Có các TK 111, 112, 152, 153, 311, 141, 214…

* Định kỳ hoặc khi thanh toán hợp đồng gia khoán nội bộ, đơn vị cấp trên nhận khối lượngxây lắp hoàn thành bàn giao của đơn vị nhận khoán. Căn cứ vào giá trị khối lượng xây lắp khoánnội bộ (bảng kê khối lượng xây lắp hoàn thành, phiếu giá công trình) và các chứng từ khác cóliên quan, ghi:

Nợ TK 154 (1541 – Xây lắp)

Có TK 136 (1362 – Phải thu về giá trị khối lượng xây lắp giao khoán nội bộ)

* Khi thanh toán cho đơn vị nội bộ, căn cứ biên bản thanh lý hợp đồng giao khoán nội bộvà các chứng từ có liên quan, ghi:

Nợ TK 136 (1362 – Phải thu về giá trị khối lượng xây lắp giao khoán nội bộ): Phần giá trịcòn lại phải thanh toán

Có các TK 111, 112, 152, 153, 336…

+ Ở đơn vị cấp dưới:

Kế toán sử dụng TK 3362 – Phải trả về giá trị khối lượng xây lắp nội bộ để phản ánhtìnhhìnhnhận tạm ứng và quyết toán giá trị khối lượng xây lắp nhận khoán nội bộ với đơn vị cấp trêngiao khoán.

* Khi nhận tạm ứng về vốn bằng tiền, vật tư, khấu hao TSCĐ, các chi phí chi hộ của cấptrên, đơn vị nhận khoán ghi:

Nợ TK 111, 112 (chuyên chi), 152, 153, 627, 642… (đối với các khoản chi hộ)

Có TK 336 (3362 – Phải trả về giá trị khối lượng xây lắp nội bộ)

* Khi bàn giao hoặc quyết toán về khối lượng xây lắp nhận khoán với đơn vị giao khoán,ghi:

Nợ TK 336 (3362 – Phải trả về giá trị khối lượng xây lắp nội bộ)

Có TK 154 (1541- Xây lắp)

– Trường hợp đơn vị nhận khoán và giao khoán xây lắp áp dụng phương thức quản lý tàichính ghi nhận việc cung cấp sản phẩm lẫn nhau vào TK512 – Doanh thu nội bộ như các bộ phậnhạch toán độc lập:

+ Ở đơn vị giao khoán:

Khi nhận sản phẩm, dịch vụ, lao vụ nội bộ của đơn vị nhận khoán bàn giao, ghi:

Nợ TK 154 (1541 – Xây lắp)

Nợ TK 621, 627: Nếu giao khoán một phần

Nợ TK 133 (1331): Nếu được khấu trừ thuế

Có TK 136 (1362 – Phải thu về giá trị khối lượng xây lắp giao khoán nội bộ)

+ Ở đơn vị nhận khoán:

* Khi giao sản phẩm, dịch vụ cho đơn vị giao khoán, ghi:

Nợ TK 336 (3362 – Phải trả về giá trị khối lượng xây lắp nội bộ)

Có TK 512 (5122 – Doanh thu bán các thành phẩm xây lắp hoàn thành)

Có TK333 (3331)

* Đồng thời ghi:

Nợ TK 632

Có TK 154 (1541 – Xây lắp)


Ketoan68.com Chúc các bạn thành công!

Khuyến nghị:

Để có ý kiến tư vấn chính xác và cụ thể hơn, Quý vị vui lòng liên hệ với các chuyên gia kế toán của Kế toán 68 qua Tổng đài tư vấn:
Mr Thế Anh : 0981 940 117
Email: tvketoan68@gmail.com